Blog

Blog eksperta rachunkowości

JAK POPRAWNIE KALKULOWAĆ KOSZT WYTWORZENIA WYROBÓW - CZĘŚĆ II

Odpowiada: Prof. Gertruda Krystyna Świderska
BLOG PROFESOR GERTRUDY KRYSTYNY ŚWIDERSKIEJ

Rachunkowość, sprawozdawczość finansowa, rachunek kosztów, controling

 “Ryzyko bierze się z niewiedzy o tym co robisz”

- Warren Buffett

 Cykl artykułów:

JAK POPRAWNIE KALKULOWAĆ KOSZT WYTWORZENIA WYROBÓW

 Część II

Jaki wpływ na koszt wytworzenia wyrobów ma organizacja produkcji?

 Przez organizację produkcji rozumiemy zwykle takie rozmieszczenie zasobów produkcyjnych oraz zorganizowanie i zsynchronizowanie ich pracy, które zapewni możliwie najlepsze realizowanie zadań i celów przedsiębiorstwa w zakresie produkcji. Jednym z najistotniejszych czynników, które determinują wybór formy organizacji procesu produkcyjnego  jest typ produkcji. Typ produkcji to sposób organizacji produkcji na stanowiskach roboczych, który mówi o wielkości i powtarzalności produkcji, częstotliwości przezbrajania maszyn i urządzeń.

Wyróżnia się trzy generalne typy produkcji: masową, seryjną i jednostkową. 

Produkcja masowa występuje w przypadku, gdy dany asortyment wytwarzany jest w dużych ilościach i w sposób ciągły tzn. jego produkcja jest stale wznawiana. W przypadku produkcji masowej praktycznie każdego dnia roboczego i przez relatywnie długi okres (sezon, rok, kilka lat) powtarzane są na tych samych stanowiskach takie same czynności. Produkcja masowa odbywa się głównie przy wykorzystaniu maszyn i urządzeń przystosowanych do wykonywania jednego rodzaju operacji. Stanowiska produkcyjne nie podlegają praktycznie możliwościom przezbrojenia, a ich ewentualne przystosowanie do nowej produkcji możliwe jest jedynie po gruntownej przebudowie. Proces technologiczny przy produkcji masowej zazwyczaj wymaga precyzyjnego opracowania, a w toku realizacji produkcji obowiązuje ścisła dyscyplina w zakresie przestrzegania procedur wynikających z dokumentacji technologicznej. Wynika to z następujących faktów:

  • produkowane wyroby powinny mieć charakter standardowy tzn. powinna istnieć możliwość całkowitej zamienności jednego wyrobu na drugi,
  • specjalizacja zawodowa pracowników jest z reguły bardzo wąska, a ich kwalifikacje zawodowe na tyle niskie, że wyklucza to praktycznie możliwość korygowania przez nich przebiegu procesu produkcyjnego  (wysokie wymagania są natomiast stawiane w stosunku do personelu wspierającego proces produkcyjny),
  • jakiekolwiek zaburzenie w procesie produkcyjnym może spowodować zatrzymanie produkcji na znacznym obszarze przedsiębiorstwa.

Produkcja masowa ma zwykle charakter potokowy. Determinuje to sposób rozmieszczenia stanowisk produkcyjnych, które ustawione są zgodnie z kolejnością wykonywania operacji. Pozwala to do minimum ograniczyć czas produkcji i długość operacji transportowych .

Do produkcji masowej zalicza się np. produkcję cementu, cegieł, stali, węgla itp.

Produkcja seryjna obejmuje wytwarzanie danego wyrobu w ilościowo ograniczonych i z góry ustalonych seriach (partiach – określonej ilości sztuk) produkcyjnych. W zależności od długości serii wyróżnia się produkcję wielkoseryjną, średnioseryjną i małoseryjną. W zakładach produkcyjnych nastawionych na produkcje seryjną wykorzystuje się specjalistyczne maszyny oraz oprogramowanie specjalistyczne. Produkcja seryjna odbywa się głównie przy wykorzystaniu stanowisk roboczych o ograniczonych możliwościach przezbrojeń. Zwykle stanowisko takie można przystosować do wykonywania od kilku do kilkudziesięciu operacji. Po wykonaniu określonej partii, serii wyrobów urządzenia wykorzystywane prze pracy mogą być zatrzymane.

Przykładem jest branża farmaceutyczna, branża odzieżowa czy spożywcza, gdzie produkuje się określoną ilość wyrobów z określonej ilości surowców. Liczba wyrobów składających się na jedna serie może być różna i dlatego wyróżnia się produkcje małoseryjną, np. produkcja łodzi rybackich, niektórych maszyn, średnioseryjna, np. meble ogrodowe, odlewy metalowe , wielkoseryjną, np. produkcja obuwia, telewizorów

Zaletą produkcji seryjnej jest możliwość wytwarzania różnych produktów przy użyciu tych samych maszyn. Wadą jest występowanie strat czasowych miedzy kolejnymi seriami oraz konieczność zmiany konfiguracji maszyn przy produkcji kolejnej serii.

Produkcja jednostkowa obejmuje wytwarzanie pojedynczych wyrobów lub kilku wyrobów jednego rodzaju. Produkcja taka odbywa się na ogół przy wykorzystaniu uniwersalnych stanowisk roboczych tj. stanowisk przystosowanych do wykonywania wszystkich niezbędnych w danej fazie produkcji części lub operacji. Opracowanie dokumentacji technologicznej jest ważne w zakresie wymagań funkcjonalnych i jakościowych, natomiast nie wymaga się na ogół, żeby części z jednego egzemplarza pasowały do drugiego. To oznacza, że akceptowane są pewne odchylenia od wymiarów nominalnych, jeżeli produkt spełnia wymagania funkcjonalne. Ewentualne niedostatki w opracowaniu technologii są korygowane w ramach procesu produkcyjnego, który wykonywany jest zwykle przez wysoko wykwalifikowanych robotników. Asortyment produkcji jest bardzo szeroki, gdyż prawie każdy wyrób jest inny. Koszty wyrobów wytwarzanych w produkcji jednostkowej jest wysoki i przekracza wielokrotnie koszt wytworzenia takiego samego wyrobu w ramach produkcji seryjnej.

Przykładem produkcji jednostkowej jest wytwarzanie skomplikowanych maszyn i urządzeń dostosowanych do specyficznych potrzeb klienta (maszyny ciężkie, statki, aparatura specjalna) lub produkcja mebli na zamówienie.

Organizacja produkcji, jej wielkość i powtarzalność w istotny sposób wpływa na koszt wytworzenia wyrobów. W następnym artykule przedstawię na przykładach zależność między typem produkcji a kosztami. 

Odpowiedzi udzieliła: Prof. Gertruda Krystyna Świderska

MARKI GRUPY MAC

księgowość

MAC Accounting świadczy kompleksową obsługę księgową oraz nadzór i organizację działów księgowych klienta.

kontakt

skontaktuj się z nami

Zgodnie z art. 13 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016) informujemy, iż:
1) administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Mac Auditor Sp. z o.o., ul. Obrzeżna 5/8p., 02-691 Warszawa
2) kontakt z Inspektorem Ochrony Danych – iod@macauditor.pl
3) Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celach marketingowych na podstawie Art. 6 ust. 1 lit. a ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.
4) Pani/Pana dane osobowe przechowywane będą do momentu odwołania zgody
5) posiada Pani/Pan prawo do żądania od administratora dostępu do danych osobowych, prawo do ich sprostowania usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do cofnięcia zgody oraz prawo do przenoszenia danych
6) ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego
7) podanie danych osobowych jest dobrowolne, jednakże niepodanie danych może skutkować niemożliwością przesłania oferty handlowej

Blog

Ulotka IFAC - Usługi Biegłych Rewidentów

Biegli Rewidenci świadczą usługi sprawozdawczości finansowej obejmujące badania, przeglądy i kompilacje oraz inne uzgodnione procedury. O tym jak mogą się one przysłużyć przedsiębiorcom można się dowiedzieć z najnowszej broszury informacyjnej przygotowanej przez IFAC.

Publikacje

Controlling kosztów i rachunkowość zarządcza

Zarządzanie organizacją w skomplikowanym otoczeniu biznesowym nie jest możliwe bez dostępu do odpowiedniej informacji. Stąd wzrost w ostatnich latach zainteresowania wykorzystaniem controllingu i rachunkowości zarządczej przez kadrę kierowniczą.

Kariera

poznaj nasze aktualne oferty pracy

Jeżeli chcesz dołączyć do naszego zespołu przeslij CV oraz list motywacyjny na adres:

rekrutacja@macauditor.pl

lub

Mac Auditor Sp. z o.o.

ul. Obrzeżna 5, VIII piętro

02-691 Warszawa

Materiały

Odwiedź nas

MAC AUDITOR SP. Z O.O.

Budynek Park Projects

ul. Obrzeżna 5, VIII piętro

02-691 Warszawa

Biuro

tel: +48 22 649 27 65

e-mail: macauditor@macauditor.pl